ملاسما یا همان لکه هایی با طیف رنگی خاکستری – قهوه ای بر روی صورت يکي از مشکلات رایج پوستی است که غالباً گونهها، پل بيني، پيشاني، چانه و بالای لب بالایی را درگیر میکند. با این وجود لکهای پوستی که رنگ تیره تری دارند؛ معمولاً روی گونهها ظاهر میشوند. البته پيشاني يکي از شايعترين نقاط بروز ملاسما میباشد. همچنين اين لکها ممکن است بر روي قسمتهايي از بدن که بيشتر در معرض نور آفتاب قرار ميگيرند، مانند مچ و ساعد دست و گردن نيز دیده شوند.
یکی از موثرترین روشهای پیشگیری و درمان ملاسما (لک صورت)، محافظت از پوست در برابر اشعه نور خورشید است. طبق توصیه متخصص پوست، برای حفاظت در برابر آفتاب، استفاده از کرم ضد آفتاب مناسب پوست ، با تمدید به موقع، عدم قرارگیری در معرض تابش مستقیم نور خورشید در روزهای گرم و ساعات میانی روز (10 صبح الی 5 بعد از ظهر)، و پوشش مناسب از قبیل کلاه با نقاب بزرگ و عینک الزامی است.
لکهای ناشی از ملاسما میتواند به خودی خود برطرف شود. این حالت غالباً در مواردی صورت میگیرد که یک محرک خارجی مانند بارداری یا قرصهای جلوگيري از بارداری باعث ایجاد ملاسما شده باشد. به طوری که وقتی زنان وضع حمل میکنند یا مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری را متوقف میکنند، ملاسما به خودی خود برطرف میشود.
اما در برخی از افراد، ملاسما تا سالهای طولانی و یا حتی در تمام طول عمر وجود دارد. برای مواقعی که ملاسما به خودی خود برطرف نمیشود؛ و یا زنانی که به ملاسما مبتلا هستند و مایلاند از قرصهای جلوگیری از بارداری مصرف کنند؛ روشهایی برای درمان و از بین بردن لکهای صورت وجود دارد که عبارت است از:
هیدروکوئینون
این دارو اولین درمان رایج برای از بین بردن کک و مک و ملاسما به شمار میرود. معمولاً هیدروکوئینون را بر روی پوست میمالند و باعث روشن شدن رنگ پوست میشود. این دارو را میتوان به شکلهای مختلفی شامل کرم، لوسیون، ژل یا مایع، از داروخانهها تهیه کرد. مقدار کمي از این دارو را میتوان بدون نیاز به نسخه از داروخانه تهیه کرد. البته این دسته از محصولات در مقایسه با محصولاتي که توسط پزشک متخصص پوست تجویز میشود، مقدار هیدروکوئینون کمتری در ترکیب خود دارند.
ترتینوئین و کورتیکواستروئیدها
برای روشنتر کردن رنگ پوست ممکن است پزشک شما یک داروی دیگر نیز برایتان تجویز کند. این داروی دوم میتواند ترتینوئین یا یک کورتیکواستروئید باشد. در برخی از موارد هر سه دارو (هیدروکوئینون، ترتینوئین و کورتیکواستروئید) به صورت ترکیبی در یک کرم وجود دارند. این کرمها را غالباً تحت عنوان کرم سه گانه درمان لک صورت میشناسند. سایر داروهای موضعی (برای مالیدن روی پوست): ممکن است پزشک شما داروهایی از قبیل اسید آزلائیک یا اسید کوجیک برای کمک به روشنتر شدن پوست برایتان تجویز کند.
لایه برداری
اگر داروهای موضعی نتوانند در برطرف کردن ملاسما مؤثر واقع شوند؛ ممکن است با لایه برداری بتوان به درمان لک صورت پرداخت. روشهای لایه برداری که برای درمان لک صورت و ملاسما مورد استفاده قرار میگیرند؛ شامل لایه برداری پوست با مواد شیمیایی (از قبیل اسید گلیکولیک)، میکرودرم ابریژن و درم ابریژن میباشند. این روشها باید توسط پزشک متخصص پوست انجام شود. اگر شخصی که این عمل را انجام میدهد نتواند روش سازگار و مناسب با نوع پوست بیمار را تعیین کند؛ ممکن است عوارض پوستی جدیدی برای بیمار ایجاد شود.
لیزر درمانی
روش لیزر درمانی غالباً برای درمان لکهای پوستی تیره رنگ که در اثر ازدیاد رنگدانههای پوستی ایجاد شدهاند و یا سایر لکهای پوستی که لایه برداری و محصولات محافظت کننده پوست در درمان آنها مؤثر نبوده است، مورد استفاده قرار میگیرد. روش لیزر لک صورت عملکرد بسیار خوبی برای درمان لک صورت و عارضههای پوستی صورت دارد، اما ممکن است برای دستیابی به یک نتیجه مطلوب به ۴ جلسه درمانی یا حتي بیشتر نیاز باشد. روشهای درمانی از قبیل فراکسل و لایه برداری پوست با لیزر برای درمان مشکلات ناشی از رنگدانهها مورد استفاده قرار میگیرد.