ریزش مو که به آن آلوپسی نیز گفته می شود ، اختلالی است که در اثر وقفه در چرخه تولید مو در بدن ایجاد می شود. ریزش مو می تواند در هر نقطه از بدن رخ دهد، اما بیشتر اوقات پوست سر را درگیر میکند. به طور متوسط پوست سر دارای ۱۰۰۰۰۰ مو است که دوره های رشد ، استراحت ، ریزش و بازسازی را طی می کند.
موها روی همه قسمت های پوست انسان بجز کف دستها و کف پاها رشد می کنند، اما بسیاری از موها خیلی ظریف هستند و عملا نامرئی و مخفی می باشند. مو از پروتئینی به نام کراتین ساخته شده است که این پروتئین توسط فولیکول های مو در لایه خارجی پوست تولید می گردد. وقتی فولیکول ها سلولهای موی جدید را تولید می کنند، سلولهای قدیمی تر به سمت سطح پوست و بیرون هل داده می شوند، در واقع با نرخی حدود ۶ اینچ در سال رشد می کنند. مویی که شما مشاهده می کنید در واقع رشته ای از سلولهای مرده کراتین است. افراد بالغ بطور متوسط حدود ۱۰۰ هزار تا ۱۵۰ هزار تار مو بر روی سر خود دارند که روزانه ۱۰۰ تار از آنها ریزش دارد؛ بنابراین وجود تعداد کمی تار مو بر روی برس دلیل ریزش مو نیست.
در هر زمانی، حدود ۹۰ درصد موهای سر یک فرد در حال رشد کردن می باشد. هر فولیکول مو چرخه زندگی خودش را دارد که می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر سن، بیماری و شمار زیادی از فاکتورهای دیگر قرار گیرد. این چرخه زندگی به ۳ فاز یا مرحله تقسیم می شود:
-
آناژن(Anagen): مرحله رشد مو فعال که بین ۲ تا ۶ سال سال طول می کشد.
-
کاتاژن(Catagen): مرحله رشد مو انتقالی که ۲ تا ۳ هفته طول می کشد.
-
تلوژن(Telogen): مرحله استراحت که حدود ۲ تا ۳ ماه دوام دارد؛ در انتهای مرحله استراحت مو می ریزد و موی جدیدی جایگزین آن می شود و چرخه رشد مجددا آغاز می گردد.

انواع مختلفی از ریزش مو وجود دارد که تحت عنوان آلوپسی نیز نامیده می شود:
آلوپسی اینولوشنال( Involutional) : وضعیتی طبیعی ست که در آن تارهای مو بتدریج با افزایش سن نازک می گردند. اکثر فولیکول های مو در مرحله استراحت چرخه زندگی خود باقی می مانند و مابقی موها کوتاهتر و کم پشت تر می شوند.

-
آلوپسی آندروژنیک :
شایعترین علت ریزش مو در افراد بزرگسال، طاسی آندروژنیك است. تئوری هامیلتون برای اولین بار در سال ۱۹۴۲ بیان كرد كه هورمونهای مردانه یا آندروژن باعث ریزش مو می شود. او بعدها ضمن توضیح این نوع طاسی آن را به هشت گروه تقسیم كرد. در تقسیم بندی او در مرحله ۱ و ۲ موها از دو طرف پیشانی در شقیقه ها به عقب رفته و در مرحله چهار در عقب سر نیز ایجاد طاسی شده و درمرحله ششم طاسی قسمت جلوی سر به قسمت طاسی عقب سر متصل می شود و در سال ۱۹۷۵ “نوروود” و در سال ۱۹۷۷ “لودویك” تقسیم بندی های جدیدتری ارایه دادند و لودویك ضمن بیان ریزش موی آندروژنیك در زنان بیشتر به صورت منتشر است و برخلاف تصور عموم كچلی مردانه، در زنان كمتر از پنجاه سال در دهه دوم، سوم، چهارم حدود ۵۰ درصد شیوع دارد.
طاسی آندروژنیك ریشه ارثی دارد. نازك شدن ارثی موها و طاسی سر در مردان و زنان در اثر استعداد ژنتیكی این افراد و تحت تاثیر آندروژنها یا هورمونهای مردانه است. نازك شدن موها معمولا در هر دو جنس بین سنین ۱۲ تا ۴۰ سالگی شروع می شود و حدود نیمی از جمعیت بیش از پنجاه سالگی درجاتی از آن را نشان می دهند. در مردانی كه از قبل استعداد ژنتیكی ابتلاء به این حالت را دارند، این حالت خیلی زود و از اواخر دوران بلوغ شروع می شود.
علایم ظاهری را به سادگی می توان شناخت این گونه ریزش موها غالبا تحت تاثیر هورمون اصلی مردانه تستوسترون است و در برخی موارد خیلی زودرس شروع می شود. پیشانی و شقیقه ها در برخی از جوانان حوالی سن ۲۰ سالگی شروع به خالی شدن می كند به همین دلیل است كه این نوع ریزش مو عمدتا حساسیت زیادی بین مردان دارد. زیرا در بعضی ممكن است باعث كاهش اعتماد به نفس و مشكلاتی در ارتباط با دیگران شود. این ریزش مو تا اندازه زیادی به روی ظاهر فرد تاثیر می گذارد. پیری در ارتباط با مو می تواند مربوط به پس رفتن خط مو و یا مربوط به طاسی باشد واگر افراد هنگام ملاقات با شخص از صورت به پیشانی یا كف سر معطوف شود و صورت فرد نسبت به سن واقعی پیرتر نشان داده شود.
الگوی مرد ریزش مو
در مردان، ریزش مو میتواند در هر زمان پس از بلوغ شروع شود و در طول سالها یا دهه ها پیشرفت کند. این ریزش مو از بالای شقیقه ها شروع می شود و در اطراف محیط و بالای سر ادامه می یابد و اغلب حلقه ای از موها را در کف سر به جا میگذارد. بسیاری از مردان با ریزش موی مردانه در نهایت طاس میشوند.
الگوی زنانه ریزش مو
در زنان، موها به آرامی در سراسر پوست سر نازک میشود اما خط مو معمولاً کاهش نمییابد. بسیاری از زنان این نوع ریزش مو را به عنوان بخشی طبیعی از پیری تجربه میکنند. اگرچه ممکن است ریزش مو در هر زمان پس از بلوغ شروع شود. ریزش مو با الگوی زنانه میتواند موها را بطور چشمگیری نازک کند اما به ندرت منجر به طاسی میشود.
تلوژن افلوویوم ریزش مو بر اثر بیماریها یا داروها
تلوژن افلوویوم نوعی ریزش مو است و زمانی رخ میدهد که تعداد زیادی فولیکول روی پوست سر وارد مرحله استراحت چرخه رشد مو میشوند که تلوژن نامیده میشود اما مرحله بعدی رشد شروع نمیشود. این امر باعث میشود موها، بدون رشد موهای جدید در سراسر پوست سر شروع به ریزش کنند.
تلوژن افلوویوم به طور کلی منجر به طاسی کامل نمیشود. اگرچه ممکن است روزانه ۳۰۰ تا ۵۰۰ تار مو از بین برود و موها نازک به نظر برسند مخصوصاً در تاج و شقیقهها.
یک اتفاق یا بیماری مانند عدم تعادل تیروئید، زایمان، جراحی یا تب، به طور معمول باعث این نوع ریزش مو میشود. تلوژن افلوویوم همچنین ممکن است در نتیجه کمبود ویتامین یا مواد معدنی رخ دهد.
شروع یا قطع داروهای ضد بارداری خوراکی (قرصهای ضد بارداری) نیز ممکن است باعث این نوع ریزش مو شود.
به دلایلی که برای پزشکان نامشخص است، این نوع ریزش مو ممکن است در برخی افراد تا سالها ادامه داشته باشد. اگر موها به خودی خود رشد نکنند، متخصصین پوست میتوانند دارویی را ارائه دهند که میتواند کمک کننده باشد.
آناژن افلوویوم
آناژن افلوویوم ریزش سریع مو در نتیجه درمانهای دارویی مانند شیمی درمانی است. این داروهای قوی و سریع عملکرد سلولهای سرطانی را از بین میبرند اما ممکن است تولید فولیکول مو در پوست سر و سایر قسمتهای بدن را نیز متوقف کنند. پس از پایان شیمی درمانی، موها معمولاً خود به خود رشد میکنند. متخصصان پوست میتوانند داروهایی را برای کمک به رشد سریعتر موها ارائه دهند.
Tinea Capitis
Tinea capitis که کرم حلقوی سر نیز نامیده میشود ، یک عفونت قارچی پوست سر است که علت شایع ریزش مو در کودکان است. این حالت باعث ریزش مو به صورت تکههایی می شود که گاهی اوقات به صورت دایره ای شکل است و منجر به ایجاد نقاط طاس می شود که ممکن است به مرور زمان بزرگتر شوند. مناطق آسیب دیده اغلب قرمز یا پوسته پوسته به نظر میرسند و پوست سر ممکن است خارش داشته باشد. زخم ها یا تاولهایی که چرک را ترشح میکنند نیز میتوانند روی پوست سر ایجاد شوند. کودک مبتلا به این بیماری ممکن است در نتیجه مبارزه با سیستم ایمنی بدن با عفونت، ورم غده در پشت گردن یا تب پایین داشته باشد.
متخصصان پوست میتوانند داروی ضد قارچی را که برای از بین بردن قارچ تجویز کنند. اگر تینا کاپیت زود تشخیص داده شود رشد مجدد مو عالی خواهد بود.
آلوپسی سیکاتریسیال
آلوپسی سیکاتریسیال، که به آن آلوپسی زخمی نیز گفته میشود، نوعی نادر از ریزش مو است که در آن التهاب، فولیکولهای مو را از بین میبرد و باعث ایجاد بافت اسکار در محل آنها می شود. پس از تشکیل بافت اسکار، موها دوباره رشد نمیکنند.
ریزش مو ممکن است آنقدر آهسته شروع شود که علائم قابل توجه نباشند یا موها به یکباره شروع به ریزش کنند. علائم دیگر شامل خارش شدید، تورم و ضایعات قرمز یا سفید در پوست سر است که ممکن است شبیه بثورات باشد. این نوع ریزش مو میتواند در هر سنی رخ دهد و مردان و زنان را درگیر میکند.